Restaureren; een vak apart…
Hoe ouder een schilderij is, des te groter de kans op slijtage of beschadigingen. Alleen al blootstelling aan daglicht en zuurstof tast een doek aan. Vaak worden waardevolle kunstwerken in musea dan ook geëxposeerd in speciaal daarvoor geconditioneerde zalen. In de huiskamer zijn dergelijke ideale omstandigheden natuurlijk niet voorhanden, en staan schilderijen dan ook bloot aan licht, vetaanslag en rook.
Beoordelen
Allereerst is het nodig zoveel mogelijk informatie te verzamelen over de toestand waarin een werk verkeert. De ervaren restaurateur bestudeert voorafgaand aan de restauratie de kwaliteit van het doek en het gebruikte materiaal en bepaalt aan de hand daarvan zijn werkmethode en materiaalkeuze. Zo zal zorgvuldig worden gekeken naar de hechting van de verf op de grondlaag en de staat van de drager (het doek of paneel bijvoorbeeld).
Conserveren of verfraaien?
De bij een restauratie gebruikte materialen zijn ongedaan te maken, zodat het kunstwerk altijd in de ongerestaureerde staat kan worden teruggebracht. Als we kijken naar restauraties uit het verleden blijkt het restauratievak namelijk onderhevig aan tijdgebonden opvattingen. Tegenwoordig overheerst, vooral in musea, het streven naar een zo groot mogelijke authenticiteit, en ligt de nadruk dus veel meer op conserveren dan op verfraaien. Vroeger schilderde de restaurateur er vaak vrolijk op los en vulde ontbrekende of vervaagde delen naar eigen fantasie in.
Schoonmaken
Vaak wordt al veel bereikt met het grondig schoonmaken van een schilderij. Aanslag van nicotine en vet veroorzaakt een gele sluier op schilderijen. Bovendien hebben oudere schilderijen de neiging om donkerder te worden. De restaurateur kan eventuele vuillagen verwijderen, waardoor het schilderij lichter, helderder en kleurrijker wordt. Hierdoor krijgt het werk het oorspronkelijke karakter terug. De metamorfose is vaak groter dan men verwachtte en een schilderij kan er erg van opknappen.
Conserveren
Conserveren is een preventieve handeling die zich het best laat omschrijven als het nemen van zodanige maatregelen dat aan een oud of historisch belangrijk object bij normaal gebruik geen verdere schade kan worden toegebracht. Het kunstwerk wordt dus beschermd tegen verder verval, of in elk geval worden de processen vertraagd die hierbij een rol spelen. In veel gevallen verbetert het object ook visueel, maar dit is niet het primaire doel van het conserveren. Het voorkomen of vertragen van verder verval staat voorop.
Restaureren
Soms kunnen dus goede resultaten worden bereikt door alleen de omgevingsfactoren rondom het object, zoals luchtvochtigheid, temperatuur en licht, aan te passen en te stabiliseren. Het kan ook nodig zijn handelingen aan het object uit te voeren, zoals reinigen, verstevigen of het terugplaatsen van losgeraakte onderdelen. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer er in het doek van een schilderij gaten of scheuren zijn ontstaan. Of als er barsten zitten in de verf of in de vernislagen. Er kan ook sprake zijn van brandschade of vervaging van kleuren en lijnen. In al deze gevallen zal de manier van restaureren verschillend zijn. De restaurateur moet vaardig zijn met de kwast, verstand hebben van schildersdoeken, vernissen en verven. Ieder werk vergt z’n eigen specifieke behandeling.
Kunsthandel Art Dumay
Wij voeren zelf de restauraties in eigen beheer uit en werken daarnaast uitsluitend met professionele restaurateurs. Wij weten als geen ander dat de waarde van een kunstwerk niet alleen uitgedrukt kan worden in geld. Bij ons is uw kunstwerk dan ook in goede handen.
